Waarom het stimuleren van lichaamsbewustzijn bij kinderen zo belangrijk is

Juf, toen ik luisterde naar mijn voeten zeiden ze dat ze blij waren dat ik goed voor ze zorgde.”

 

 

Wat is lichaamsbewustzijn eigenlijk?
Alvorens redenen te benoemen waarom het belangrijk is lichaamsbewustzijn bij kinderen te stimuleren wil ik allereerst iets meer delen over wat lichaamsbewustzijn nu eigenlijk is.

De definitie die ik gebruik tijdens de training luidt als volgt:

Lichaamsbewustzijn is de bewuste waarneming en begrip van het eigen lichaam, overeenkomend met de lichamelijke sensaties die men voelt.

Lichaamsbewustzijn is het besef dat je een lichaam hebt, dat bestaat uit verschillende lichaamsdelen, organen, weefsels, cellen en allen met verschillende uiterlijke kenmerken. En het gaat verder dan dat, het beslaat ook het bewustzijn van je lichaamshouding, hoe je beweegt, je bewegingsmogelijkheden en het gewaarzijn van de fysieke sensaties in je lichaam. Met een goed ontwikkeld lichaamsbewustzijn ben je in staat te luisteren naar de signalen van je lijf. Je kunt de taal van je lichaam verstaan en je bewust worden hoe het met je gaat. Lichaamsbewustzijn maakt het mogelijk keuzes te maken die je gezondheid en welzijn dienen.

Waarom is het stimuleren van lichaamsbewustzijn belangrijk voor de ontwikkeling van het kind?

Hier zijn 12 redenen:

1. Het brengt het kind in contact met het lichaam.

Wanneer we het lichaamsbewustzijn stimuleren wordt de aandacht verplaatst naar het lichaam en wat daar waarneembaar is. Zo maakt het kind een bewuste verbinding met het lichaam. Ik noem dit het “thuiskomen” in het lichaam, wat essentieel is voor het verder ontwikkelen van lichaamsintelligentie en het zelfbewustzijn.

2. Het stimuleert het ontdekken van het zelf en het zelfbeeld.
Jonge kinderen nemen het lichaam waar als iets wat los staat van het zelf. Door het lichaamsbewustzijn te stimuleren leren en ervaren kinderen dat zij een eenheid met het lichaam vormen.

3. Het kind leert de taal van het lichaam verstaan.
Door het stimuleren van lichaamsbewustzijn wordt het kind de fysieke sensaties gewaar en leert te onderscheiden wat goed/fijn voelt en wat niet en leert oorzaken ontdekken van ongemak en welbevinden.

4. Het kind leert te zorgen voor het lichaam. 
Wanneer het kind de signalen van het lichaam waarneemt en het verband ontdekt met gemaakte keuzes leert het kind dat het het eigen welzijn en gezondheid kan beïnvloeden.

5. Het kind leert het eigen lichaam te respecteren. 
Wanneer een kind kennis op doet over het lichaam en het begrip verwerft over o.a. de anatomie en fysiologie, dan ontstaat er een intiemere relatie met het lichaam. Daarbij wordt de waardering en het respect voor het eigen lichaam positief beïnvloed. Als het kind begrijpt en ervaart op welke manieren het lichaam hem dient en in wat voor wonderlijk voertuig hij leeft, heeft dit vaak als effect dat het kind gemotiveerd raakt goed te willen zorgen voor het lichaam.

6. Het kind vergroot zijn bewegingsvocabulaire en bewegingsvaardigheden (kinesthetische intelligentie).
Lichaamsbewustzijn stimuleert het kind bewust te worden van hoe het beweegt en leert het kind te bewegen op een manier die goed is voor het lichaam, zijn unieke anatomie daarbij respecterend. Het stimuleert daarnaast de nieuwsgierigheid naar nieuwe bewegingsmogelijkheden.

7. Het kind leert de aangeboren wijsheid van het lichaam te gebruiken.
Lichaamsbewustzijn leert het kind af te stemmen op de aangeboren wijsheid van het lichaam en zo het lichaam te gebruiken als kompas.

8. Het kind ontwikkelt een positieve relatie met het lichaam wat zorgt voor een positief lichaamsbeeld en gevoel van eigenwaarde.
Lichaamsbewustzijn zorgt ervoor dat het kind comfortabel wordt met het eigen lichaam wat een positief effect heeft op het gevoel van eigenwaarde en het lichaamsbeeld.

9. Het kind leert effectiever omgaan met stressvolle situaties.
Wanneer het kind lichaamsbewust is kan het de signalen van stress eerder herkennen en benoemen. In het algemeen worden deze signalen pas opgemerkt als de spanningen al behoorlijk zijn opgelopen. Klachten als hartkloppingen, hoofdpijn en maagpijn zijn dan voelbaar. Met een groter lichaamsbewustzijn kan het kind in een vroeger stadium deze alarmsignalen benoemen en oplossingen zoeken, eventueel samen met de docent, ouder(s)/ verzorger(s). Dit draagt bij aan het vergroten van de veerkracht.

10. Het stimuleert de weerbaarheid van het kind.
Door een vergroot lichaamsbewustzijn kan het kind zijn grenzen eerder en beter aanvoelen. Dit maakt het mogelijk de grenzen te communiceren en zo (tijdig) op te komen voor zichzelf.

11. Het stimuleert de autonomie van het kind.
Hoe meer het kind leert vertrouwen op de wijsheid van zijn lichaam en de (fysieke) signalen serieus te nemen, hoe makkelijker het voor het kind wordt om zijn eigen koers te varen in het leven en daarbij trouw te blijven aan zichzelf. Dit helpt het kind zich staande te houden in een omgeving/maatschappij waarin er veel externe prikkels en verwachtingen aanwezig zijn.

12. Het kind wordt bewust van de verbondenheid tussen lichaam, geest en emoties.
Lichaamsbewustzijn is essentieel om het kind het verband te leren ervaren tussen lichaam, geest en emoties. Het maakt het kind bewust dat bepaalde fysieke signalen verband kunnen houden met emoties en deze emoties verband houden met bepaalde gedachten.
Vanuit dit besef kan het kind leren dat het veranderen van gedachten positief effect heeft op zijn fysiek en emotioneel welzijn. Dit bekrachtigt de zelfredzaamheid.


“Het gebrek aan informatie over het menselijk lichaam in onze jaren van onderwijs is verrassend,

omdat het ons huis is voor een heel leven.” - Andrea Olsen


Het moge duidelijk zijn dat het bezitten van lichaamsbewustzijn een zeer essentiële levensvaardigheid is, zeker in de moderne en uitdagende tijd waarin we leven. Een tijd waarin onze fysieke, emotionele en mentale gezondheid en welzijn in het geding zijn door de herhalende uitnodiging te presteren. Dit geldt niet alleen voor volwassenen, maar zeker ook voor kinderen. Dit komt tot uiting in de toename van spanningsklachten, angstklachten, zogenoemde SOLK klachten (Somatisch Onvoldoende Verklaarde Lichamelijke Klachten) en zelfs burn-out bij kinderen. Het stimuleren van lichaamsbewustzijn bij kinderen is altijd belangrijk geweest en mijn inziens alleen nu meer dan ooit! Daarom pleit ik ervoor dat het stimuleren van lichaamsbewustzijn een basis onderdeel gaat vormen van het curriculum in het primair onderwijs.

Commentaren: 0